انواع مواد مخدر که از برگ،گل،ریشه ی گیاهان و یا از طریق شیمیایی و صنعتی تهیه می گردد بیشمار و اهم آنها عبارتند از:

الف-تریاک:این ماده که از گرزه ی خشخاش تهیه می شود در آب و هوای مختلف کشت و به وفور به طرز خاص و یا به صورت حبه مصرف می شود.مدتی که برای معتاد شدن به تریاک لازم است ثابت نیست بطور کلی استعمال مرتب یکماه برای اعتیاد کافی است.

معروفترین مشتقات تریاک عبارتند از:

-مرفین:در سال 1805مرفین از تریاک تهیه شد.از هر کیلو تریاک یک کیلو مرفین تهیه می گردد که زیر جلد تزریق و یا از طریق  دستگاه گوارش جذب بدن می شود.این ماده به علت اثر مخدری که دارد به  نام یکی از خدایان یونان باستان(مرفینوس) که رب النوع خواب است نام گذاری شده است.مرفین برای تسکین درد در پزشکی مصرف می شود برای پیشگیری از اعتیاد،پزشکان حداکثر دو یا سه روز از این ماده استفاده می کنند.مرفین بعد از استعمال،در فاصله 15تا 30دقیقه اثرات تخدیری خود را به سیستم  عصبی به جای می گذارد.

-هروئین:در سال 1898 هروئین(کلمه یونانی یعنی سمبل قدرت)از مرفین ساخته شد.هروئین به طریق شیمیایی در لابراتور های خاص با ترکیب آنهیدرید آسه تیک و مرفین تهیه می گردد.از هر یک کیلو  مرفین 900گرم هروئین بدست می آید که 3تا5برابر قوی تر از مرفین بوده و از راه استنشاق و یا تزریق زیر جلدی و یا خوراکی به مصرف می رسد.اکثر معتادین آمریکا و انگلیس و سایر کشور های غربی هروئین را با تزریق زیر جلدی مصرف می کنند.

عوارض هروئین،مرفین،تریاک وسایر مشتقات آن به شرح زیر است:

-عوارض روانی:پس از مصرف تریاک و مشتقات آن یک حالت رویایی خوش و انبساط خاطر خاطر آرامش درونی موقت بوجود می آید.فرد معتاد به مواد مخدر مذکور احساس مبهم و از زمان و مکان دارد.اثرات مذکور 4 الی 6 ساعت بیشتر دوام ندارد و پس از آن مرحله منفی فرا می رسد که معتاد مایل است ماده مصرف شده را زیادتر استعمال نماید.معتاد حالت غیرارادی ،تحریک پذیری و بیقراری دارد قیود اخلاقی و حس عاطفی  از بین می رود،به زندگی بی تفاوت است.به هر وسیله که شده می خواهد ماده ی مورد نیاز خود را تهیه نماید.گاهی دچار توهم و هذیان شده به اعمال جنون آمیز دست می زند.

مطلب مرتبط :   مبانی اجتماعی سازگاری از دیدگاه روانشناسی

-عوارض جسمی:مرفین،هروئین و تریاک و سایر مشتقات آن انواع دردها را تسکین می دهد و پس  از چند ساعت اثرات آن را از بین می برد.در صورت عدم دستر سی معتاد به مواد مخدر مورد نیازش،حالت خماری آغاز می شود.خمیازه،خواب آلودگی،عرق زیاد،ریزش آب از بینی و بی اشتهایی از علائم حالت خماری است چنان که بیش از 48ساعت طول بکشد معتاد دچار حملات تشنج و لرزش شده و احساس سرما می کند.به استفراغ،اسهال،دردهای شدید شکمی،درد پشت،دست وپا  و سردرد دچار می گردد.از خوردن آب وغذا امتناع می ورزد و در نتیجه وزن بدنش کم شده  و معتاد احساس مرگ قریب الوقوع می کند.اعتیاد به تریاک و مشتقات آن میل جنسی را کاهش می دهد .غالبا عفونت محل تزریق در مرفین و هروئین،بیماری های ریوی و قلبی  منجر به مرگ معتاد می گردد.

ب-حشیش:حشیش از سرشاخه های گلدار و یا به میوه نشسته ی شاهدانه تهیه می شود.گیاه شاهدانه در کشورهای خاورمیانه مخصوصا افغانستان و هند می روید .گیاه شاهدانه ی هندی در هنگام گل کردن ،دارای  بوی تندی است  و برحسب استفاده از قسمت های مختلف آن مانند ساقه،دانه،برگ،سر شاخه گلدار مواد مشابه مختلفی تهیه می شود که در آمریکا و بلژیک ماری جوانا،در هند شانک و شارا،در الجزایر و مراکش و کیف در اروپا،کراک نامیده می شود.حشیش در چپق و یا پیپ های مخصوص و یا به شکل سیگار مصرف می شود.

-عوارض روانی:حشیش بر مغز اثر تضعیف کننده داشته و حالت انبساط خاطر و اعتماد به نفس و احساس آرامش و غالبا حس پرواز کردن در شخص مصرف کننده ایجاد می کند.

معتاد به حشیش تحریک پذیر است و قابلیت ذهنی و حرکتی دارد و در صورت عدم دسترسی بدین ماده معتاد حالت خشم،اضطراب،بی قراری و حتی میل به خودکشی و اعمال خشن دارد.بی باک،بی پروا،درنده خو و مستعد ارتکاب هرگونه جنایت خشونت آمیزی می گردد.

حشیش  سبب پرحرفی،خنده های بی دلیل و گاهی نیز داد و فریاد می گردد.قیود اخلاقی از بین می رود.معتاد دچار توهم می شود .حالت توهم بینایی بیش از سایر توهمات است.بعضی از هنرمندان برای اینکه خلاقیت هنری بیشتری داشته و در حالت توهم آثار هنری جدیدی بوجود بیاورند حشیش مصرف  می کنند.به تجربه ثابت شده ممکن است استعمال حشیش سبب تضعیف تنوع آثار آنان شود ولی مهارت و خلاقیت هنری کاهش می یابد.

مطلب مرتبط :   رابطۀ عملکرد نظارتی گروههای آموزشی و اثربخشی آموزشی معلمان

اعتیاد به حشیش سبب تضعیف مغز شده و سرانجام معتاد به بیماری های روانی مبتلا می گردد.

اعتیاد به حشیش رفته رفته منجر به اعتیاد به مواد مخدر قویتر می شود و غالبا معتادن به حشیش به استعمال هروئین  و آمفتامین کشانده می شوند.

-عوارض جسمانی:اعتیاد به حشیش برخلاف تریاک حالت خماری و آثار جسمی ندارد غالبا سبب مسمومیت می گردد.

ج-کوکائین:کوکائین از برگ کوکا که در آمریکای جنوبی مخصوصا کلمبیا،جامائیکا،و جاوه کشت می شود،تهیه می گردد.برگ کوکائین را که بومیان مناطق مذکور مدجوند ابتدا به عنوان داروی مسکن  مصرف می شد.بعدها معتادین با جویدن برگ،استنشاق از راه بینی و یا تزریق زیرجلدی و یا داخل ورید و خوردن با آب روزی 1 الی 5 گرم در سه نوبت آن را مصرف کردند.

عوارض روانی: کوکائین محرک قشر مغز است مصرف کننده ابتدا حالت هیجان،انبساط خاطر و آرامش دارد خود را سعادتمند تصور می نماید،تمایلات جنسی افزایش می باید و سپس سردرد،گیجی و بیقراری بوجود می آید.

در افراد مستعد حالت جنون سمی(مانند جنون الکل)دیده می شود که توام با توهمات ترسناک(شنوایی-بینایی و جنسی)است.تحت تاثیر توهمات غالبا معتادین اقدام به عملیات خطرناک می کنند واکنش بیماران صرعی در معتادین کوکائین دیده می شود.

-عوارض جسمی:کوکائین وابستگی جسمی ایجاد نمی کند فرد معتاد کمتر نیاز به افزودن مقدار آن دارد.بی اشتهایی،سوء هاضمه بالاخره لاغری و گاهی تشنجات عضلانی از عوارض آنست کوکائین سبب وقفه در کار سلول های عصبی بینایی می گردد.معتاد نقاط متحرک کوچک و رنگی را می بیند که وجود  خارجی ندارد.

د-انواع دارو های مخدر:انواع بیشمار دارو هایی از مشتقات تریاک و یا بطور شیمیایی تهیه و تجویز می شوند و بسیاری از معتادین به تریاک و مشتقات آن نیز برای رهایی از چنگ اعتیاد داروهای روانگردان  را جایگزین آن می کنند و به مصرف دارو وابستگی روانی پیدا می کنند که در حقیقت تغییر اعتیاد است