بررسی تأثیر باروری بر رفاه اقتصادی در کشورهای منتخب سازمان کنفرانس اسلامی- قسمت ۵

تحقیق و پایان نامه

جدول (۵-۶): برآورد مدل تحقیق برای کلیه کشورهای مورد بررسی ۶۷
جدول (۵-۷): نتایج آزمون سارگان برای کلیه کشورهای مورد بررسی ۶۸
جدول (۵-۸): نتیجه آزمون والد برای مدل ۶۹
جدول (۵-۹): نتایج آزمون f برای گروه مختلف کشورها ۷۰
جدول (۵-۱۰): نتیجه آزمون هاسمن برای گروه مختلف کشورها ۷۰
جدول (۵-۱۱): برآورد بلندمدت مدل برای گروه مختلف کشورها ۷۱
جدول (۵-۱۲): نتایج آزمون والد برای گروه مختلف کشورها ۷۱
۱-۱- مقدمه
امروزه جمعیت و ویژگیهای مرتبط با آن، پایه و زیربنای هرگونه برنامهریزی و سیاستگذاری میباشد. در واقع جمعیت از جمله مؤلفههای مهم اقتصادی و اجتماعی در هر جامعهای میباشد که بر عملکرد اقتصادی و اجتماعی جامعه اثر میگذارد و در عین حال از سیاستهای اقتصادی و اجتماعی نیز تأثیر میپذیرد (فتحی، ۱۳۸۸).
هر کشوری برای رسیدن به رفاه و توسعه همه جانبه ناچار به پیش بینی نیازها و امکانات خود در دورههای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت و سپس طراحی و اجرای برنامههای اقتصادی و اجتماعی در جهت تأمین آن نیازها میباشد. در این راستا پدیده باروری یکی از ابعاد مهم جمعیتی و تأثیرگذار بر رفاه اقتصادی میباشد که در برخی کشورها برای بالا بردن میزان آن، سیاستهای تشویقی اعمال میشود و در جامعه یا کشور دیگری به سبب بالا رفتن آن سیاستهای بازدارنده اعمال میگردد. در این مورد میتوان از کشور چین که سیاست تک فرزندی و اروپای غربی که سیاست تشویقی را اعمال میکنند، نام برد (ضیایی بیگدلی و همکاران۱۳۸۵). طبق آمار منتشر شده توسط سازمان ملل متحد نرخ باروری کل[۱] از حدود ۷ فرزند در سال ۱۹۶۰ به ۳ فرزند در سال ۲۰۰۶ کاهش یافته است و این زنگ خطر برای کشورهای منتخب سازمان کنفرانس اسلامی میباشد که در آینده نزدیک با جمعیت پیر مواجه خواهند شد. از جنبه دیگر دستیابی به نرخ رشد بالا و مستمر اقتصادی که با نرخ رشد تولید ناخالص داخلی اندازه گیری میشود، هدف کمی بسیاری از کشورها میباشد. یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار روی رشد اقتصادی نیروی انسانی متخصص و فعال میباشد که این مهم نیازمند سیاستهای باروری مناسب میباشد. در این سیاستها ایجاد رفاه برای جامعه در درجه اول اهمیت قرار دارد. در این مطالعه سعی بر این هست که تأثیر نرخ خام تولد به ازای هر ۱۰۰۰ نفر بر تولید ناخالص داخلی سرانه کشورهای منتخب سازمان کنفرانس اسلامی مورد بررسی قرار بگیرد.
۱-۲- بیان مسأله
رشد اقتصادی یا افزایش متغیرهای کمی اقتصادی مانند تولید ناخالص داخلی سرانه از نشانههای مهم رفاه هر جامعهای میباشند. یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر رفاه اقتصادی باروی می باشد و از عوامل تأثیرگذار بر باروری، نرخ خام تولد در هر ۱۰۰۰[۲] نفر میباشد. برخی اوقات افزایش جمعیت و نبود تقاضای مناسب نیروی کار باعث معضل بیکاری میشود و گاهی وجود نیروی فعال باعث رشد اقتصادی و رفاه جامعه میشود. به عبارتی هیچ اتفاق نظری در مورد اینکه رشد جمعیت برای رشد اقتصادی کشورها مفید یا مضر است وجود ندارد. در مطالعات انجام گرفته همیشه تناقض میان افزایش جمعیت یا کاهش جمعیت بوده است. برخی همچون مالتوسینها معتقدند جمعیت مانع رشد و توسعه اقتصادی است. آنها بر این باورند که سرانجام، رشد اقتصادی به واسطه رشد جمعیت محدود شده و بالاخره متوقف خواهد شد. در مقابل کسانی هم بودند که از رشد جمعیت طرفداری کرده و آن را شرط اول توسعه و رفاه دانستهاند. گروهی استدلال میکنند که کاهش باروری باعث کاهش سرعت رشد اقتصادی در کشورهای صنعتی از طریق اثر منفی آن بر عرضه نیروی کار است. با این حال بحثهای نظری نشان میدهد که اثر کاهش باروری بر عرضه نیروی کار مؤثر میتواند توسط تغییرات رفتاری مرتبط با آن جبران شود. در واقع یکی از مسائل مهمی که در سالهای اخیر نظر اقتصاددانان غربی را به خود مشغول داشته است، بررسی تأثیر باروری بر رفاه اقتصادی بوده است.
۱-۳- ضرورت و اهمیت تحقیق
در بسیاری از کشورها جمعیت جوان و تحصیلکرده یکی از مهمترین عوامل پیشرفت هر جامعهای میباشد. کشور ایران از جمله کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی سومین کشور سریع جهان در رسیدن به مرز سالمندی است و طبق پیشبینیهای سازمان جمعیت جهانی هرم سنی جمعیت ایران در حال معکوس شدن است و این وضعیت نشان میدهد که جمعیت کشور که در حال حاضر جمعیت جوانی میباشد، در سالهای آتی به سوی سالمندی متمایل خواهد شد. معمولاً کشورهای توسعهنیافته یا درحال توسعه پر جمعیت و جوان هستند و بعد ازدستیابی به مرزهای توسعه، به بحران کاهش جمعیت فعال و سالمندی گرفتار میشوند، در واقع کارشناسان معتقدند که آنچه در کشورهای منتخب سازمان کنفرانس اسلامی به لحاظ جمعیتی معضل محسوب میشود، کاهش رشد جمعیت نیست. دغدغه و ضرورت مهم، تحول در باروری کل است که با کاهش باروری مواجه هستیم. و چنانچه سرعت رشد جمعیت کم باشد، جامعه با تهدید روبه رو خواهد شد بدین معنا که اگر چه جامعه از سلامت، رفاه و آموزش خوبی برخوردار است اما از نیروی انسانی کافی بهرهمند نیست و قدرت ملی تضعیف میشود. اهمیت و طرح این موضوع، علاوه بر ساختارهای سنی در حال تغییر، فرصتها و چالشهای پیش رو، برخاسته از این نکته میباشد که اگر روندهای جدید گذارهای ساختار سنی[۳] به درستی مدیریت شود و سیاستهای مناسب و مؤثر اتخاذ شود، میتواند زمینه بهرهبرداری از پنجره فرصت جمعیتی[۴] را فراهم آورده و ابعاد مختلف رفاه اقتصادی را بهبود بخشد. اما در مقابل اگر ضعیف مدیریت شود نه تنها این فرصت از دست خواهد رفت، بلکه با روی دیگر سکه یعنی تهدیدها و چالشها روبرو خواهد شد. با در نظر گرفتن دیدگاههای مختلف در مورد اثر باروری بر رفاه اقتصادی از یکسو و متفاوت بودن نتایج مطالعات اقتصادی در این زمینه اهمیت بررسی تأثیرات باروری بر رفاه اقتصادی به وضوح مشخص میشود که بایستی بررسی شود.
۱-۴- اهداف تحقیق
اهداف این تحقیق را میتوان به دو دسته اهداف اصلی و فرعی طبقهبندی کرد که عبارتند از:
هدف اصلی این تحقیق عبارت است از:
بررسی تأثیر نرخ خام تولد بر رفاه کشورهای منتخب سازمان کنفرانس اسلامی میباشد.
هدف فرعی این تحقیق عبارت است از:
بررسی اثر امید به زندگی در بدو تولد بر رفاه کشورهای منتخب سازمان کنفرانس اسلامی میباشد.
۱-۵- سؤالات تحقیق
سؤال اصلی این تحقیق عبارت است از:
نرخ خام تولد چه تأثیری بر رفاه اقتصادی کشورهای منتخب سازمان کنفرانس اسلامی میگذارد؟
سؤال فرعی این تحقیق عبارت است از:
امید به زندگی در بدو تولد چه تأثیری بر رفاه کشورهای منتخب سازمان کنفرانس اسلامی میگذارد؟
۱-۶- فرضیههای تحقیق
فرضیه اصلی این تحقیق عبارت است از:
نرخ خام تولد تأثیر مثبت بر رفاه اقتصادی کشورهای منتخب سازمان کنفرانس اسلامی دارد.
فرضیه فرعی این تحقیق عبارت است از:
امید به زندگی در بدو تولد تأثیر مثبت بر رفاه اقتصادی کشورهای منتخب سازمان کنفرانس اسلامی میگذارد.
۱-۷- روش تحقیق
مطالعه حاضر به لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی و به لحاظ روش تجزیه و تحلیل از نوع تحقیقات تحلیلی میباشد. آمار و اطلاعات مورد نیاز تحقیق به روش اسنادی یا کتابخانهای بوده و تمامی دادهها از طریق سایت بانک جهانی جمعآوری شده است. جامعه آماری مورد مطالعه کشورهای منتخب سازمان کنفرانس اسلامی بوده که برای دوره زمانی ۲۰۱۱-۱۹۹۰ مورد بررسی قرار میگیرد. در این تحقیق از دادههای پانلی به دلیل اطلاعات بیشتر، تغییر پذیری بیشتر، همخطی کمتر، درجه آزادی بالاتر و کارایی بالاتر نسبت به سریهای زمانی و دادههای مقطعی استفاده میشود. دادهها و اطلاعات آماری مورد استفاده در این تحقیق، از طریق تخمین دادههای پانلی مورد ارزیابی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته و نرم افزارهای مورد استفاده در این مطالعه۸ Eviews و Stata11 میباشد.
۱-۸- جامعه آماری و دوره زمانی تحقیق
جامعه آماری تحقیق حاضر ۴۱ کشور منتخب عضو سازمان کنفرانس اسلامی می‌باشد. به دلیل عدم دسترسی به آمار و اطلاعات تمامی کشورها، از بین ۵۷ کشور عضو سازمان کنفرانس اسلامی ، ۴۱ کشور که دارای اطلاعات کاملتری بودند و امکان تخمین مدل برای آنها میسر بوده انتخاب شدند که با استفاده از دادههای پانلی طی دوره زمانی ۲۰۱۱-۱۹۹۰ مورد بررسی قرار میگیرند. فهرست کشورهای مورد مطالعه در این تحقیق در جدول (۱-۱) آورده شده است.

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است