علمی

مشخصات مدارس بسیار اثربخش چیست؟

مشخصات مدارس بسیار اثربخش :

1– مواد درسی :

– مدرسه اهداف آموزشی روشنی دارد.

– مدرسه دارای یک برنامه متعادل و سازماندهی شده است که نیاز دانش آموزان را بر آورده می کند.

– مدرسه برنامه هایی دارد که فرصت یادگیری مهارتهای لازم برای دانش آموزان را فراهم می آورد.

– مشارکت فعالانه والدین در فعالیت های آموزشی فرزندانشان.

2- تصمیم گیری :

– مشارکت فعالانه معلمین در تعیین اهداف  مدرسه

– مشارکت فعالانه معلمین در تصمیم گیریهای مدرسه

– مشارکت فعالانه افراد محله (والدین) در تصمیم گیریهای مدرسه

3– مفاهیم :

وجود منابع کافی مورد نیاز برای اینکه معلمین بتوانند به طور موثر تر تدریس کند.

– مدرسه دارای معلمین با انگیزه و توانا ست .

4- نتایج :

– آمار کسانی که ترک تحصیل می کنند یا به مدارس دیگر می روند خیلی کم است.

– نمرات امتحان منعکس کننده موفقیت تحصیلی دانش آموزان است.

– موفقیت قابل ملاحظه دانش آموزان در راهیابی به دانشگاهها و موسسات آموزش عالی کشور

5- رهبریت :

مدیر یا سرگروه آموزشی که :

-قادر به تقسیم منصفانه و منطقی منابع است .

– از تخصیص منابع منطبق با نیازهای آموزشی اطمینان حاصل می کند.

– پاسخگو و حمایت کننده نیاز معلمین است .

– توجه و تاکید به رشد حرفه ای معلمین دارد.

– معلمین را در شرکت در برنامه های حرفه ای و دوره های آموزشی ضمن خدمت تشویق می کند و از مهارتهایی که از طریق این برنامه ها بدست می آورند استفاده می کنند.

– آگاهی از اینکه چه در مدرسه اتفاق می افتد.

– روابط موثری با ناحیه آموزشی،معلمین،دانش آموزان و مردم محله ایجاد می کند.

– حاضر است ریسک کند.

– برای معلمین بازخوردهایی برای ارزشیابی کارشان فراهم می سازد.

– از مرور مستمر برنامه های مدرسه ،اطمینان حاصل می کند و اینکه پیشرفت آنها در جهت نیل به اهداف ارزشیابی شود.

6-جو :

– مدرسه دارای ارزشهای مهمی است .

– کادر آموزشی و دانش آموزان احساس تعهد و وفاداری به اهداف و ارزشهای مدرسه دارند.

– مدرسه محیطی مطبوع، پرهیجان و پرتحرک برای معلمین و دانش آموزان دارد.

– از دانش آموزان انتظار موفقیت در مدرسه می رود.

– تعهد به یادگیری در مدرسه مشهود است.

– از سرگروه ها ، معلمین و دانش آموزان انتظار می رود که در کارهایشان موفقیت کسب کنند.

– دانش آموزان دارای روحیه خوبی در مدرسه می باشند.

– دانش آموزان به دیگران و متعلقات آنها احترام می گذارند.

– شرایط قبول مسئولیت برای دانش آموزان در مدرسه وجود دارد.

– انضباط در مدرسه حاکم است.

– مواقع کمی وجود دارد که مدیریت به طور مستقیم در مشکلات انضباطی دانش آموزان ملاحظه می کند.

– غیبت در میان دانش آموزان کم است.

– موارد توقیف، اخطار یا اخراج موقت یا دائمی دانش آموزان کم است.

– مورد مجرمیت (سرقت،خرابکاری و…) دانش آموزان خیلی کم است.

– معلمین در مدرسه از روحیه بالایی برخوردارند.

– غیبت از مدرسه در معلمین کم است.

– مورد درخواست انتقال از مدرسه به مدرسه دیگر کم است. (شیرازی ،1373)

جدول شماره 14-2 برخی معیارهای اثربخشی مدرسه و تعاریف عملیاتی آنها را بیان می کند. این معیارها هم نشان دهنده  مفهوم و گستره اثربخشی مدرسه و راهنمای ارتقای سطح آن هستند و هم زمینه را برای ارزشیابی میزان اثربخشی مدرسه در چهار حوزه فعالیت های اساسی یعنی : دستیابی به هدف ، الگوهای فرهنگی، یکپارچگی درونی انطباق با محیطهای بیرونی فراهم می آورند. بنابراین می توان مدارس را به طور نسبی بر اساس معیارهای مذکور با یکدیگر مقایسه کرد. با استانداردهای روشن و مشخص تری برای هر بعد تدوین کرد و با توجه به آن اثربخشی مدارس و مدیران ارزیابی و قضاوت قرار داد.(ترک زاده،1377)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شکل شماره 14-2 ابعاد اثربخشی مدرسه

ابعاداندازه ها(تعاریف)حوزه های فعالیت اساسی
1- بهره وریحدی که دانش آموزان ،معلمان،گروهها و مدارس، پیامدها و خدمات مورد نظر اهداف را محقق می سازند.دستیابی به هدف
2-کارایینسبت عملکرد افراد و مدرسه در مقابل هزینه های مصرف شده برای آن هزینه ها نه تنها به شکل زمان و پول محاسبه می شد. بلکه اهداف و نتایجی که از آنها چشم پوشی شده نیز در نظر گرفته می شود و به این علت که ممکن بود اهداف یا نتایج دیگری مورد تاکید قرار گیرد.حفظ یکپارچگی
3-کیفیتسطح در کیفیت دستاوردها، نتایج،عملکرد و خدمات افراد در مدرسهدستیابی به هدف
4-رشدبهبود در کیفیت پیشنهادها، تفاهم و نوآوری، استعداد و شایستگی عمومی وقتی که وضعیت فعلی مدرسه با وضعیت گذشته اش مقایسه شود.دستیابی به هدف
5-غیبت گراییتعداد دفعات عدم حضور و فراوانی غیبت معلمان، دانش آموزان و دیگر کارکنان مدرسهحفظ یکپارچگی درونی
6-انتقالتعداد انتقالهای داوطلبانه و جابجایی های دانش آموزان و هیئت آموزشی و کارکنان دیگرحفظ یکپارچگی درونی
7-رضایت شغلی معلمانحدی که معلمان از پیامدهای شغلی مختلفی که دریافت می دارند، خوشحال می شوند.حفظ یکپارچگی درونی
8-رضایت شغلی دانش آموزانمیزانی که دانش آموزان از نتایج آموزشی که دریافت می دارند، خوشحال می شوند.حفظ یکپارچگی درونی
9-انگیزشدرجه قدرتمندی رغبت و تمایل معلمان، دانش آموزان و دیگر کارکنان مدرسه برای درگیر شدن در کار مدرسهحفظ یکپارچگی درونی
10-روحیهاحساس خوب کلی که معلمان، والدین، دانش آموزان و دیگران نسبت به مدرسه، رسوم و اهداف آن دارند و میزان خوشحالی آنها از اینکه بخشی از مدرسه هستند.الگوهای فرهنگی
11-انسجاممیزانی که دانش آموزان و معلمان یکدیگر را دوست دارند با یکدیگر به خوبی کار می کنند،ارتباط کامل و باز برقرار می نمایند و کوششهایشان را هماهنگ می سازند.الگوهای فرهنگی
12-انعطاف و انطباقتوانایی مدرسه برای تغییر رویه ها و راههای عملی در پاسخ به اجتماع و دیگر تغییرات بیرونیانطباق بیرونی
13-برنامه ریزی و هدفگذاریدرجه ای که اعضای مدرسه مراحل آینده را برنامه ریزی می کنند و در عمل هدفگذاری سهیم می شوند.دستیابی به هدف
14-همسازی هدفمیزانی که اعضای اجتماع، والدین و دانش آموزان توافق دارند که اهداف یکسانی برای مدرسه وجود دارد.الگوهای فرهنگی
15-درون سازی اهداف سازمانیپذیرش اهداف مدرسه و باور والدین، معلمان و دانش آموزان مبنی بر اینکه اهداف مدرسه درست و مناسب هستند.الگوهای فرهنگی
16-مهرت های رهبری و مدیریتسطح کلی توانایی مدیران مدارس، ناظران و دیگر رهبران در هدایت و انجام وظایف اصلی مدرسهدستیابی به هدف
17-مدیریت اطلاعات و ارتباطاتتمامیت کارایی انتشار و تکافوی اطلاعاتی که توسط همه بخشهای مدرسه شامل معلمان و والدین و اجتماع، در کلیت خود برای اثربخشی مدرسه مهم تلقی می شود.حفظ یکپارچگی درونی
18-آمادگیاحتمال اینکه مدرسه بتواند وظایف تعیین شده را آن طور که از او خواسته شده به طور اثربخشی انجام بدهد یا اهداف تعیین شده را محقق سازد.انطباق بیرونی
19-به کارگیری محیطمیزانی که مدرسه با اجتماع خود و دیگر عرصه های محیطش به طور موفقیت آمیزی تعامل می کند و حمایت و منابع لازم برای کارکرد موثر را فراهم می آورد.انطباق بیرونی
20-ارزیابی توسط واحدهای بیرونیارزیابی مطلوب از مدرسه توسط افراد، سازمانها و گروهها در اجتماع و در محیط عمومی که مدرسه در آن فعالیت می کند.انطباق بیرونی
21-پایاییتوانایی مدرسه برای نگهداری ساختارها، سازمانها و گروهها در اجتماع و در محیط عمومی که مدرسه در آن فعالیت می کند.الگوهای فرهنگی
22-نفوذ مشترکتوانایی مدرسه برای نگهداری ساختارها، کارکردها و منابع خاص در طول زمان و مخصوصا”درطول دوره های فشارحفظ یکپارچگی
23-تاکید بر بازآموزی و توسعهمیزان مشارکت اعضای مدرسه در تصمیم گیریهایی که آنها را مستقیما” تحت تاثیر قرار می دهد.دستیابی به هدف
24-تاکید بر موقعیت میزان ارزش که مدرسه برای نیل به اهداف موجود و جدید قایل می شود.دستیابی به هدف