پایان نامه حقوق

رقابت در بازار

بهمن ۲۰, ۱۳۹۷

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

مبنای لاضرر را بپذیریم تنها در صورتی می توان از آن استفاده کنیم که ضرر حتمی باشد در حالیکه در نظم عمومی احتمال قوی در وجود ضرر هم کفایت می کند. ثانیا با دقت در مواد ۴۵ و ۴۶ قانون اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی متوجه می شویم که مبنای محدودیت در اعمال فعالان تجاری اخلال در رقابت است نه ورود ضرر. ثالثا قاعده لاضرر در برابر قاعده اقدام فاقد اثر است و در حقوق رقابت عمل ضد رقابتی ممنوع است حتی اگر طرف با علم و آگاهی به آن اقدام کرده باشد.

۲ _ ۲ _ ۳ _ سوءاستفاده از حق
۲ _ ۲ _ ۳ _ ۱ _ مفهوم سوء استفاده از حق
در نظام حقوقی و فقه اصل حاکمیت اراده به رسمیت شناخته شده است و بر اساس آن افراد جامعه از حقوق ویژه ای برخوردار هستند که می توانند آن را اعمال نمایند و همچنین این اصل که «هر حق با تکلیفی توام است» نیز مورد پذیرش قرار گرفته است و از آن غفلت نشده است بنابراین با ملاحظه خلاصه ای از ماهیت حق باید گفت که صاحبان آن به علت امتیازی که دارند دارای موقعیتی هستند که می توانند با استفاده از آن، حق خود را به زیان دیگران بکار برده و با این اقدام زیان و محدودیت هایی برای دیگران بوجود آورند لذا برای جلوگیری از این مسئله نظریه سوء استفاده از حق به عنوان یک وسیله موثر برای این امر بوجود آمده است این نظریه که مبنای پیدایش آن حقوق رم است و بعدها وارد فقه و نظام حقوقی ما گردید بر این مسئله استوار است که حق مطلق نیست و اشخاص نمی توانند اعمال حق خویش را وسیله ای برای اضرار به دیگران قرار بدهد. البته شاید بتوان این مسئله را به نوعی از آثار قاعده لاضرر دانست که در خصوص این قاعده قبلا بحث شد.
۲ _ 2 _ ۳ _ ۲ _ رابطه سوءاستفاده از حق و حقوق رقابت
همانطور که گفته شد یکی از نظریاتی که ادعا شده سبب بی نیازی از قواعد مربوط به حقوق رقابت می شود اصل سوء استفاده از حق است به نوعی می توان گفت که مبنای حقوق رقابت سوء استفاده از حق است چرا که در جایی که شخصی از حق خود در بازار سوء استفاده می کند این نظریه عمل شخص را ممنوع می داند به عنوان نمونه در جایی که شخصی از حق خود در انتخاب مشتری سوء استفاده می کند طبق این نظریه این عمل ممنوع است و اینکه در حقوق رقابت این اعمال ممنوع اعلام شده اند به دلیل سوء استفاده از حقی است که فعال تجاری انجام می دهد البته در این خصوص باید توجه داشت که سوء استفاده از حق تنها زمانی محقق می شود که سه شرط موجود باشد اول اینکه قصد اضرار به غیر وجود داشته باشد دوم اینکه هنگفت بودن ضرر در مقایسه با منفعت و سوم عدم مشروعیت منفعت مورد نظر.

در نهایت باید توجه داشت که این اصل هم نمیتواند مبنای خوبی برای قواعد مربوط به حقوق رقابت تلقی شود چرا که در جایی سوء استفاده از حق در مقابل جامعه و عموم مردم باشد همان مفهوم نظم عمومی را پیدا می کند و در مقابل افراد به تنهایی مفهوم قاعده لاضرر را به همراه دارد که قبلا هم به این نکته اشاره شد. بنابراین بهترین و کاملترین مبنا برای حقوق رقابت همان نظم عمومی است که مورد بررسی قرار گرفت.
۲ _ ۳ _ مبانی فقهی حقوق رقابت
همانطور که قبلا بیان شد حقوق رقابت یکی از موضوع های جدید حقوق اقتصادی است. مفاهیم و مسائلی که در این خصوص ذکر می شود عموما از مفاهیم جدید اقتصادی است هدف حقوق رقابت نیز ایجاد تضمین جهت تحقق اهدافی است که نظریه اقتصاد آزاد در پی آن است اهدافی همچون افزایش کارایی، جلوگیری از ایجاد انحصارات و . . . حال این سوال مطرح می شود که آیا با توجه به اینکه حقوق رقابت یکی از رشته های جدید حقوق اقتصادی است دارای مبنای فقهی هم می باشد یا خیر؟ به عبارت دیگر آیا در اسلام به حقوق رقابت پرداخته شده است یا خیر؟ آنچه در این خصوص مسلم است این است که در اسلام حقوق رقابت به معنای امروزی وجود نداشت و بطور کلی رقابت آزاد به مفهوم «کوشش برای پیروزی بر رقیب برای رسیدن امتیازهای اقتصادی» بدون هیچگونه احساس مسئولیت درباره رقیب، با آموزه های اسلامی سازگار نمی باشد. از دیدگاه اسلام، امت مسلمان امتی واحد است، مومنان برادر یکدیگرند و در نیکی کردن، مهربانی و دلسوزی به یکدیگر همچون پیکری واحدند. از این دیدگاه، کسی که مقداری از مال خود را از مومن پنهان کند کالایی از امور دنیا را از دسترس وی دور دارد، مورد خشم خداوند قرار می گیرد. این روایات و روایات فراوان دیگر که درباره وحدت و برادری مسلمانان، وظایف هر مسلمان در برابر مسلمان در برابر دیگر مسلمانان و حقوق همسایگان وارد شده است نشان می دهد که حقوق رقابت به معنای امروزی در صدر اسلام وجود نداشته و آنچه بیشتر در صدر اسلام در این خصوص بوده تحت عنوان رقابت در خیرات مطرح بوده و در خصوص مباحث رفتاری در بازار کالا و خدمات نیز در فقه مباحثی مطرح شده که این موارد نشان می دهد اسلام نسبت به رقابت در بازار نیز مواردی را مد نظر داشته که بیشتر در جهت سالم سازی رقابت بوده که عبارتند از: ۱_ انصاف با مردم: انصاف به این معناست که انسان با مردم به گونه ای رفتار کند که دوست دارد مردم با وی و اهل و بستگانش رفتار کنند حضرت علی(ع) در این خصوص می فرمایند «عادلانه ترین روش آن است که با مردم به گونه ای که دوست داری با تو رفتار شود، رفتار کنی» ۲_ رفق و مدارا با مردم: یکی از اصول اخلاقی مد نظر اسلام رفق و مدارا با مردم است. رفق به معنای مهربانی، نرم خویی و لطافت است. رفیق یعنی دوست بسیار مهربان، ارفاق کردن و نفع رساندن است.رعایت این اصل در همه عرصه های اجتماعی و ازجمله رفتارهای اقتصادی سفارش شده است و ظهور آن در فرآیند کسب درآمد به صورت رعایت حال دیگران در عرصه های گوناگون اقتصادی است. ۳ _احسان به مردم:احسان به معنی نیکی کردن است، کار نیک کاری است که از روی خیرخواهی و در جهت سعادت انسان ها انجام می شود در قرآن کریم در آیه های متعددی به این مسئله اشاره شده است از جمله آیه ١۶ سوره نحل، در خصوص رعایت نقش احسان در عرصه اقتصادی گفته شده است که نقش آن در سالم سازی بازار بیش از نقش انصاف و مدارا با مردم است.
با توجه به آنچه که گفته شد این نتیجه بدست می آید که حقوق رقابت به معنای امروزی در صدر اسلام وجود نداشت ولی در اسلام رفتارهایی بیان شده که در عرصه اقتصادی می بایست رعایت گردد و رعایت کردن این رفتارها را می توان به نوعی توجه اسلام به مسئله رقابت در بازار دانست و همچنین در اسلام مباحثی وجود دارد که قابل تطبیق با مسئله حقوق رقابت هستند که در ذیل به بررسی این مصادیق می پردازیم.
2 _ 3 _ ١ _ تلقی رکبان
تلقی رکبان عبارت است از به پیشواز کاروان تجاری رفتن برای انجام معامله با آنها، در قدیم که کاروانهای تجاری برای انجام امر تجارت به شهری می رفتند برخی از اهالی شهر پیش از ورود کاروان به شهر به خارج از شهر رفته و با آنها معامله می کردند این عمل که در فقه به تلقی رکبان تعبیر شده استدر خصوص کراهت یا حرمت آن بین فقها اختلاف نظر است برخی معتقد به حرمت و برخی معتقد به کراهت آن هستند البته حکم (کراهت، حرمت) آن مطلق نیست بلکه باید یکسری شرایط در این خصوص موجود باشد از جمله اینکه: ١ _فاصله کاروان تا شهر کمتر از چهار فرسخ باشد. ۲ _خارج شدن از شهر به قصد تلقی رکبان باشد.۳ _قصد تجارت در فرد وجود داشته باشد. ۴ _کاروانیان از قیمت کالا در شهر مطلع نباشند.
با توجه به آنچه که در خصوص تلقی رکبان مطرح شد به نظر می رسد علت منع این مسئله برهم زدن ساختار بازار شهر است و اینکه شخص با این اقدام خود امکان فروش یا خرید محصولات مورد کاروان را در شرایط رقابتی از آنها سلب می کند و حتی مانع از رقابت اشخاصی که در شهر هستند با کاروان می شود حتی در این خصوص بیان شده آنچه حکمت نهی از تلقی رکبان است تنها رعایت تجار کاروان نیست بلکه اوسع از آن بوده و حفظ وضعیت تجاری اهل شهر نیز مد نظر می باشد چرا که تلقی رکبان باعث می شود فقط اقدام کننده از سود و منفعت تجاری بهره ببرد.
2 _ 3 _ ۲ _ احتکار
یکی از مصادیق رفتارهای ضد رقابتی احتکار است. احتکار به معنی جمع کردن طعام به قصد افزایش قیمت آن است در حالیکه مسلمین به آن نیاز دارند و منبع دیگری برای عرضه آن وجود نداشته باشد.
پس احتکار نیز به نوعی امتناع از فروش است در خصوص حرمت یا کراهت آن بین فقها اختلاف نظر است و مشهور قائل به حرمت آن هستند البته احتکار هم دارای شرایطی است از جمله اینکه:1_فرد انباردار نباشد. ۲ _موضوع احتکار باید عنوان قوت داشته باشد. ۳ _باعث شود عموم مردم در مضیقه قرار گیرند.
درخصوص احتکار بیان شده که روزی رسول خدا (ص) گذرش به محتکران افتاد و فرمان داد که کالاهای احتکار شده آنان را به درون بازار ببرند هنگامیکه مردم چشمشان به کالاها افتاد به رسول خدا گفتند که ای کاش برای کالاها قیمتی تعیین می کردید. رسول خدا (ص) از این سخن خشمگین شدند به گونه ای که خشم در چهره شان نمایان شد سپس فرمودند آیا من باید بر آنها قیمت بگذارم؟ قیمت دست خداست اگر بخواهد بالا می برد و اگر بخواهد پایین می آورد.
به نظر می رسد احکام احتکار که توسط اسلام بوجود آمده است را می توان به نوعی با ضوابط و قواعد مربوط به حقوق رقابت تطبیق داد. اجبار محتکر به فروش کالا از اختیارات حاکم است که چنانچه عمل محتکر باعث اخلال در ساختار بازار گردد می تواند اقدام به آن را بخواهد همچنان که حاکم اختیار دارد که در مقابل تبانی تولیدکنندگان مبنی بر عدم تولید کالایی خاص یا توافق فروشندگان به فروش کالا به قیمت زیاد، ممانعت بوجود آورد.
یکی از تفاوتهای مبنایی احتکار و حقوق رقابت این است که احتکار برای حفظ حقوق مصرف کننده وضع شده است اما حقوق رقابت علاوه بر مصرف کننده به حقوق رقبای تجاری نیز نظر دارد هر چند در صورت تحقق رقابت کامل حقوق مصرف کننده هم رعایت می شود.
بنابراین با بررسی این مصادیق (تلقی رکبان و احتکار) این نتیجه بدست می آید که در اسلام مصادیقی وجود دارد که قابل تطبیق با حقوق رقابت هستند و موضع اسلام در خصوص حقوق رقابت تائید کامل یا رد آن نمی باشد در نتیجه اسلام نیز به رقابت در بازار نظر داشته اما نه به معنای امروزی در علم حقوق اقتصادی.
فصل سوم
قلمرو حقوق رقابت
فصل سوم : قلمرو حقوق رقابت
یکی از مهمترین مباحثی که در زمینه حقوق رقابت مطرح می شود تعیین محدوده و قلمرو حقوق رقابت است به طور کلی کلیه مسائلی که در زمینه حقوق رقابت مطرح می شود وابسته به این است که چه اعمالی مشمول حقوق رقابت و در زمره آن قرار دارد زیرا تا هنگامیکه مشخص نشود چه اعمالی در این دسته قرار دارند اِعمال قواعد و مقررات مربوط به حقوق رقابت در این خصوص امکان پذیر نمی باشد. طی یک تقسیم بندی سنتی اعمالی که از شمول قواعد مربوط به حقوق رقابت خارج می شوند به دو دسته تقسیم می شوند دسته اول اعمالی هستند که تخصصا از شمول قواعد مربوط به حقوق رقابت خارج هستند این اعمال، آن دسته از اعمالی هستند که در تعریف اعمال ضد رقابتی جایگاهی نداشته و شرایط مذکور در قانون را دارا نمی باشند دسته دوم اعمالی هستند که از شمول قواعد مربوط به حقوق رقابت خارج شده اند اگر چه بر اساس قواعد مربوط به حقوق رقابت جزء اعمال ضد رقابتی محسوب می شوند ولی قانونگذار بنا به مصالحی از جمله مصالح امنیتی، نظامی و یا رشد توسعه اقتصادی ترجیح داده که مقررات مربوط به حقوق رقابت در این دسته از اعمال رعایت نشود.
این تقسیم بندی در کشورهای غربی به گونه ای دیگر اعمال می شود که معمولا دو نوع معافیت برای اعمال حقوقی در نظر می گیرند دسته اول معافیت های کلی که در این خصوص قانونگذار مصادیق اعمالی را که ضد رقابتی نیستند را ذکر می کند و

No Comments

Leave a Reply